Đau bụng: những điều bạn cần biết

 

Có nhiều nguyên nhân gây ra cơn đau bụng, có thể đằng sau triệu chứng thông thường đó tiềm ẩn những nguy cơ bệnh lý, cũng có thể đó cơn đau bụng hoàn toàn vô hại, nhưng nếu chúng cứ thường xuyên ập đến một cách vô tội vạ, thì đó sẽ là một trở ngại không hề nhỏ trong cuộc sống thường nhật của chúng ta. Trong bài viết này, VSHR sẽ cung cấp cho các bạn những lời khuyên hữu ích để phần nào giảm đi sự phiền toái đó, cũng như những tín hiệu cảnh báo của một cơn đau gợi ý bản thân cần có được sự chăm sóc y tế.

I. Tổng quan về đau bụng

Bụng được giới hạn trên bởi cơ hoành cùng bờ dưới các xương sườn và được giới hạn dưới bởi xương chậu. Thuật ngữ “đau bụng” thường được sử dụng để chỉ những cơn đau trong khu vực này.

Vùng bụng chứa nhiều cơ quan, bao gồm dạ dày, gan, ruột,… và các mạch máu lớn. Do đó, nguyên nhân gây đau ở vùng này cũng rất đa dạng, có thể kể đến một số nhóm nguyên nhân như:
+) Nguyên nhân do viêm: Viêm ruột thừa, viêm đại tràng,…
+) Nguyên nhân do sự căng giãn quá mức: Tắc ruột, Sỏi ống mật chủ,…
+) Nguyên nhân do mạch máu: Thiếu máu cục bộ đường ruột, Phình bóc tách động mạch chủ bụng,…
hinh 1

  • “Đau bụng” chiếm 5-10% nguyên nhân nhập viện khoa cấp cứu1,2,3,4 . Mặc cho sự tiến bộ của khoa học-kỹ thuật và trình độ độ y bác sĩ ngày càng được nâng cao, vẫn có khoảng 25% bệnh nhân xuất viện mà không xác định được căn nguyên rõ ràng4-7. Qua đây có thể tạm kết luận, không phải mọi cơn đau bụng đều “lành tính” (ví dụ: Viêm ruột thừa, Tắc ruột,…); nhưng hầu hết nó sẽ đều vô hại và thậm chí là tự biến mất không lâu sau khởi phát.
  • Với những cơn đau bụng hoàn toàn vô hại, nhưng nếu chúng cứ thường xuyên ập đến một cách vô tội vạ, thì đó sẽ là một trở ngại không hề nhỏ trong cuộc sống thường nhật của chúng ta phải không nào? Trong bài viết này, VSHR sẽ cung cấp cho các bạn những lời khuyên hữu ích để phần nào giảm đi sự phiền toái đó, cũng như những tín hiệu cảnh báo của một cơn đau gợi ý bản thân cần có được sự chăm sóc y tế.

II. Chẩn đoán nguyên nhân

  • Thông thường, các bác sĩ sẽ xác định căn nguyên gây đau bằng cách dựa vào:
    a) Tính chất, dấu hiệu và các triệu chứng kèm theo
    b) Thăm khám
    c) Các xét nghiệm sinh hóa, hình ảnh học, nội soi
    d) Phẫu thuật
  • Tính chất những cơn đau bụng khá đa dạng, khi cơn đau bụng diễn ra, nó có thể gây nên tình trạng
    +) Đau buốt, đau mơ hồ, đau như dao đâm, đau quặn thắt,…
    +) Đau từng cơn hay liên tục
    +) Cơn đau làm bạn phải nôn
    +) Cơn đau làm bạn chỉ muốn nằm yên hoặc khiến bạn xoay trở đến khi bạn tìm được tư thế giảm đau
    +) Và cuối cùng bạn nên nhớ rằng, một cơn đau bụng có thể biến đổi từ một vấn đề nhỏ trở thành một tình trạng cần phẫu thuật khẩn cấp
  • Vậy tính chất cơn đau như thế nào thì cần đến gặp bác sĩ ???

III. Khi nào thì cần đến gặp bác sĩ?

  • Hãy tìm đến bác sĩ hay bất cứ bệnh viện nào, nếu bạn gặp phải:
    +) Một cơn đau dữ dội, kéo dài nhiều giờ đồng hồ, không thuyên giảm khi nghỉ ngơi.
    +) Cơn đau kèm nôn ói (các loại dịch, đặc biệt là máu,..), có thể kèm khó thở
    +) Đau kèm chảy máu âm đạo (nếu bạn là nữ), đau lan xuống bìu dái(nếu bạn là nam)
    +) Cơn đau lan lên ngực, cổ, vai.
    +) Sốt, vã mồ hôi
    +) Bí tiểu tiện, bí trung tiện.
    +) Tiểu tiện hay đại tiện có máu.
  • Sau đây, VSHR sẽ gợi ý một số nguyên nhân cụ thể gây nên các tính chất đau đặc hiệu:
    +) Viêm ruột thừa: Điển hình ban đầu cơn đau ở thượng vị, khoảng 6h sau chuyển xuống khu trú hố chậu phải, có thể kèm sốt, buồn nôn, chán ăn, thở nhanh,…Đây là tình trạng cấp tính, cần khẩn trương nhập viện.
    +) Tắc ruột: Điển hình là đau thành cơn, khởi phát từ từ hay đột ngột, ban đầu quanh rốn sau lan khắp bụng. Ngoài ra còn có nôn hoặc có thể bí trung, đại tiện. Đây cũng là tình trạng cấp tính, cần khẩn trương nhập viện.
    +) Hội chứng ruột kích thích: Các dấu hiệu và triệu chứng rất khác nhau ở mỗi người. Nhưng phổ biến nhất vẫn là các tình trạng đau bụng tái phát nhiều lần, thay đổi thói quen đại tiện, đầy hơi và thay đổi tính chất phân (táo bón, tiêu chảy, xen kẽ,…). Đây là một tình trạng mạn tính, thông thường nếu kiểm soát tốt thì ít khi diễn tiến nặng.

 

 

Writer: Nguyễn Mai Anh Tuấn, sinh viên Y Khoa ĐH Y Khoa Phạm Ngọc Thạch, TP. HCM

Editor: Ds. Đặng Hoàng Uyên, AstraZeneca Vietnam.

Tài liệu tham khảo:

  1. Brewer BJ, Golden GT, Hitch DC, et al. Abdominal pain. An analysis of 1,000 consecutive cases in a University Hospital emergency room. Am J Surg 1976; 131:219.
  2. Powers RD, Guertler AT. Abdominal pain in the ED: stability and change over 20 years. Am J Emerg Med 1995; 13:301.
  3. Sanson TG, O’Keefe KP. Evaluation of abdominal pain in the elderly. Emerg Med Clin North Am 1996; 14:615.
  4. Kamin RA, Nowicki TA, Courtney DS, Powers RD. Pearls and pitfalls in the emergency department evaluation of abdominal pain. Emerg Med Clin North Am 2003; 21:61.
  5. Irvin TT. Abdominal pain: a surgical audit of 1190 emergency admissions. Br J Surg 1989; 76:1121.
  6. Jess P, Bjerregaard B, Brynitz S, et al. Prognosis of acute nonspecific abdominal pain. A prospective study. Am J Surg 1982; 144:338.
  7. Lukens TW, Emerman C, Effron D. The natural history and clinical findings in undifferentiated abdominal pain. Ann Emerg Med 1993; 22:690.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: